पंचांग (संस्कृतांत पंच — पांच, अंग — अंगां) भारतीय खगोलशास्त्रीय परंपरेचेर आदारीत प्राचीन हिंदू दिनदर्शिका जावन आसा. तें आकाशांतले ग्रह-नक्षत्रांची सुवात तक्ट्याच्या रुपांत दिता; शुभ आनी अशुभ वेळ थारावपाक ज्योतिषी, पुरोयत आनी भक्तजन ताचो उपेग करतात.
सूर्य आनी चंद्रामदलें कोनीय अंतर म्हळ्यार तिथी. एका चांद्र म्हयन्यांत ३० तिथी आसतात — १५ शुक्ल पक्षाच्यो आनी १५ कृष्ण पक्षाच्यो. फेस्तां आनी व्रतांच्यो तारकां थारावपाक हो मुखेल घटक.
राशिचक्र २७ वांट्यांनी वांटिल्लें आसा; दर एक वांटो एक नक्षत्र. चंद्र साधारण एका दिसांत एक नक्षत्र उतरता. जल्म नक्षत्र — जल्माच्या वेळार चंद्र ज्या नक्षत्रांत आसता तें, मनशाच्या स्वभावाचेर प्रभाव घालता म्हणून मानतात.
सूर्य आनी चंद्राच्या सुवातींवेल्यान काडिल्लो गणिती योगफळ. एकूण २७ योग आसात; दर एक तो दिसाच्या स्वभावाचेर प्रभाव घालता अशी श्रद्धा.
एका तिथीचो अर्द्धो वांटो म्हळ्यार एक करण. दर तिथींत दोन करणां आसतात; एका चांद्र म्हयन्यांत ६० करणां. विशिश्ट कर्मां आनी विधींखातीर योग्य वेळ सोदपाक वापरतात.
सप्तकाचे सात वार सात ग्रहांकडेन जोडल्ले आसात: आयतार (सूर्य), सोमार (चंद्र), मंगळार (मंगळ), बुधवार (बुध), बिरेस्तार (गुरू), सुक्रार (शुक्र), शेनवार (शनी). दर वाराची आपली खाशेली ऊर्जा आसता.
अचूकताये विशीं: Bhakti5 लाहिरी अयनांश आनी VSOP87 भाशेन उंच्या अचूकताये असल्ल्या खगोलशास्त्रीय पद्धतींनी सगळे पंचांग घटक मूळ सिद्धांतांतल्यान गणित करता. सूर्योदयाचेर आदारीत आसल्ल्या वेळांखातीर तुमची सुवात (अक्षांश/रेखांश) सामील केल्या.